Godinu dana postojanja Rezervata biosfere "Bačko Podunavlje" | WWF

Godinu dana postojanja Rezervata biosfere "Bačko Podunavlje"



Posted on 20 July 2018
The Special Nature Reserve Gornje Podunavlje where WWF has implemented restoration work
© Boris Erg
Rezervat biosfere „Bačko Podunavlje" proslavio je Dan Evropskog Amazona, svečanim skupom 14. jula 2018. godine u svečanoj sali Opštine Bačka Palanka. Skup je organizovalo nekoliko institucija u čije ime su se obratili: Aleksandra Došlić iz Ministarstva zaštite životne sredine, načelnica odeljenja za zaštićena područja, geodiverzitet i ekološku mrežu, Nemanja Grbić, generalni sekretar Komisije Republike Srbije za saradnju sa UNESKOM, dr Ratko Bajčetić, pomoćnik sekretara Pokrajinskog sekretarijata za urbanizam i zaštitu životne sredine, Mita Lačanski, predsednik skupštine opštine Bačka Palanka, Duška Dimović iz WWF Adria i dr Biljana Panjković, direktorka Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode. Jedan od osnovnih uloga rezervata biosfere je održivi razvoj i uključivanje lokalnih zajednica, povodom dana Evropskog Amazona ispred zgrade opštine Bačka Palanka održana je promocija tradicionalnih proizvoda i gurmanskih delicija iz rezervata prirode „Bačko Podunavlje".

UNESKO Rezervat biosfere “Bačko Podunavlje” nalazi se na severozapadu Vojvodine i deo je “Evropskog Amazona”, koji predstavlja jednu od najočuvanijih ritsko-močvarnih celina na čitavom toku Dunava. Ovaj jedinstveni rečni predeo je područje izuzetne biološke raznovrsnosti i centar retkih prirodnih staništa, kao što su prostrane plavne šume, ade, rukavci i peščane rečne obale. 

U okviru rezervata biosfere “Bačko Podunavlje”, koji se prostire na područjima opština Sombor, Apatin, Odžaci, Bač i Bačka Palanka na površini od 176.635 ha, nalaze se četiri zaštićena područja, među kojima su izuzetno vredni Specijalni rezervati prirode „Gornje Podunavlje“ i „Karađorđevo“. To je drugi rezervat biosfere u Srbiji pored rezervata „Golija-Studenica“, što je od velikog značaja za zemlju, a program „Čovek i biosfera" promoviše ne samo koncept održivog razvoja, već i u praksi pokazuje da je on moguć. Ovo proglašenje će znatno pomoći očuvanju prirode Srbije, jedne od najraznovrsnijih u Evropi. „Bačko Podunavlje“ se isto tako odlikuje veoma bogatom kulturnom baštinom koja je dokaz žive prošlosti i susretanja brojnih naroda i kultura na ovom prostoru

„Rezervat biosfere „Bačko Podunavlje“ se pridružio svetskoj mreži koju čine ukupno 669 rezervata biosfere priznatih od strane UNESKO-a, osmišljenih sa ciljem očuvanja prirodnog bogatstva od izuzetnog značaja, dok u isto vreme promovišu održivi razvoj lokalnih zajednica na tim područjima. Uspostavljanje rezervata biosfere „Bačko Podunavlje“ je veoma značajan korak ka formiranju prekograničnog rezervata biosfere „Mura-Drava-Dunav”, prvog zaštićenog područja u svetu koje se prostire u pet zemalja - Srbiji, Hrvatskoj, Mađarskoj, Sloveniji i Austriji. WWF već duži niz godina sarađuje sa partnerima iz ovih pet zemalja na zaštiti prirodnih i kulturnih vrednosti  “Evropskog Amazona”.

U „Evropskom Amazonu“, zahvaljujući očuvanoj dinamici plavnih područja, postojanju prirodnih aluvijalnih šuma i brojnih vlažnih staništa, utočište nalazi veliki broj zaštićenih vrsta životinja i biljaka. Među najznačajnijim retkim vrstama životinja ovog područja ističu se orao belorepan, crna roda, patka njorka, divlja mačka, vidra, jazavac, kao i najveća populacija evropskog jelena u Srbiji.

Upisom „Bačkog Podunavlja“ na listu rezervata biosfere načinjen je presedan i odlučujući korak u daljem prožimanju zaštite prirode i njenog održivog korišćenja na područjima uz Dunav i Mostongu u Bačkoj. Pokrajinski zavod za zaštitu prirode je intenzivno radio sa WWF i ostalim partnerima na nominaciji ovog područja u proteklih pet godina. Izuzetan doprinos i podršku je pružila Komisija Republike Srbije za saradnju sa Uneskom. Sada predstoji veliki posao na mudrom upravljanju područjem kroz saradnju sa upravljačima zaštićenih područja, korisnicima prirodnih resursa, lokalnim upravama i zajednicama na području rezervata biosfere.

„Bačko Podunavlje" je jedna divna razvojna mogućnost koja podrazumeva ne samo zaštitu prirode, već upravo harmoničan razvoj između ljudi i prirode. To je zaštita prirode, za prirodu i ljude. Ovo za lokalno stanovništvo ne znači da će, automatski, odjednom sve biti dobro, ali znači jednu razvojnu šansu. Upravo program biosfera podrazumeva uključivanje lokalnih usluga, tradicionalnog načina korišćenja zemljišta, tradicionalnih proizvoda i ono što je danas jako važno, eko-turizam uz Dunav.

Veoma je značajno što je rezervat biosfere „Bačko Podunavlje" upisan u svetsku listu rezervata biosfere, pod zaštitom UNESKO-a. To je od velikog značaja, jer program „Čovek i priroda", u okviru kojeg je proglašen rezervat biosfere, podrazumeva sinergiju čoveka i prirode, i uspostavljanje balansa kojim se očuvanje prirode uspostavlja u funkciji održivog razvoja. Otvara nam se mogućnost da upoznamo i iskustva onih koji su u tome otišli korak dalje i da rezervat biosfere bude tačka oslonca kada su razvojne, ekonomske šanse u pitanju, za lokalnu samoupravu od velikog značaja saradnja sa udruženjima koja se bave zaštitom životne sredine.
 
The Special Nature Reserve Gornje Podunavlje where WWF has implemented restoration work
© Boris Erg Enlarge
SPR "Gornje Podunavlje" jedno je od zaštićenih područja u UNESCO Rezervatu biosfere "Bačko Podunavlje"
© Aron Cuvardic Enlarge
Žuti lokvanj u Gornjem Podunavlju
© Boris Erg Enlarge
Specijalni rezervat prirode "Gornje podunavlje"
© Szilard Kovacs Enlarge
Gornje Podunavlje
© Boris Erg Enlarge